Planten en hun gebruikswaarde

Planten zijn er in vele soorten en maten en op allerlei manieren toe te passen.Toch hebben planten zo hun eigen voorkeuren en moet u bij de beplantingskeuze letten op welke manier u ze wilt gebruiken. In vakjargon heet dat ‘de gebruikswaarde van planten’.

Voorbeelden van deze gebruikswaarde zijn vak- of randbeplanting en taludbeplanting. Kennis van de gebruikswaarde van planten helpt u om betere keuzes te maken voor uw tuin. Zo heeft u in Frankrijk dikwijls te maken met tuinen van een groter formaat of andere ligging dan in Nederland. Denk daarbij aan het opvangen van hoogteverschillen. Het is dan goed om te weten welke planten daar het beste kunnen staan. Een belangrijke factor voor het uitzoeken van de juiste tuinplanten is de zuurgraad van de grond. Deze wordt aangeduid met een pH-waarde tussen 1 en 14. Hoe lager het cijfer, des te zuurder de grond. Bij een neutrale grond ligt de pH rond de 7- Een waarde boven de 7 duidt op een kalkrijke grond. Omdat de pH-waarde van de grond nooit overal gelijk is, is het zinvol om op verschillende plekken een pH test uit te voeren. PH-testers zijn te koop bij tuincentra.

Vakbeplanting

Met vakbeplanting bedoelen we struiken die in grote groepen aangeplant kunnen worden en een sluitend geheel vormen. Hierdoor valt er weinig tot geen licht op de grond en krijgt onkruid bijna geen kans. Prettig gevolg: minder onderhoud. Vaak wordt een indeling per hoogte gemaakt, om een overzicht te krijgen van de te gebruiken soorten.

Taludbeplanting

Vaker dan in Nederland komt het in Frankrijk voor dat u tegen een schuine helling (talud) wilt beplanten. Als u dit wilt beplanten, heeft u planten nodig die sterk wortelen zodat ze de grond vasthouden. Vaak zijn dat ook planten waarvan de takken, als ze de grond raken, gemakkelijk wortelen en zo weer een nieuwe plant vormen.

Beplanting voor rotsachtige tuinen

Afhankelijk van waar u woont, kunt u te maken krijgen met een stenige of zelfs rotsachtige bodem. Ook daar zijn geschikte planten voor te vinden. In rotsachtige tuinen spelen de groeivorm en de plantplaats ten opzichte van de zon een belangrijke rol. In rotsachtige tuinen zijn de condities extremer: steen wordt dankzij de zon warm, maar kan ook koud en nat zijn. Planten in rotsachtige tuinen hebben hier door een compactere of tegen de bodem gedrukte groeiwijze. Veel van dit soort type planten zijn tevens geschikt om over randen zoals gemetselde muurtjes te laten groeien.

Meer doen met schaduwrijke plekken

Nu de zomer weer richting het najaar gaat, wordt het tijd om plannen te maken voor de tuin. U heeft dit seizoen kunnen zien welke planten het goeddoen en welke delen van de tuin aandacht behoeven. Plekken waar veel schaduw is, worden vaak als lastig beschouwd. Toch kunt u ook op schaduwrijke stukken mooie plantvakken creëren.

Schaduwplanten zijn planten die geen direct zonlicht kunnen verdragen. Zij hebben beschutting nodig van andere plant en om te kunnen over leven. Van nature komen schaduwplanten dus voornamelijk voor in bosachtige omgevingen . De hosta is een veel voorkomende en gemakkelijk
beschikbare schaduwplant, maar er is nog veel meer mogelijk. Schaduwplanten zijn doorgaans vroege bloeiers en vaak in het voorjaar op hun mooist. Verwacht bij deze soorten evenwel geen kermis aan kleurenpracht en uitbundigheid. Meestal zit het ‘m in de details en subtiliteit. Het aanbod van planten en variëteiten is de laatste jaren wel toegenomen, ook van bloeiende soorten en planten die later in het jaar groeien.

Voeden met humus

Om planten succesvol te laten gedijen op een schaduw rijke plek, is het belangrijk om te zorgen voor goede grond. Vanwege de oorsprong van veel schaduwminnende planten (de bosrijke omgeving) is een mulchlaag een onmisbaar element. Denk hierbij aan afgevallen blad, houtsnippers, schors of compost. Voeg zoveel mogelijk humus (bijvoorbeeld compost) toe aan de grond, dit werkt als een spons en houdt water en voedsel beter vast. Bloeiende soorten zijn daarbij prima te combineren met groen blijvende planten, zoals varens

“Herfstanemonen zijn prima te combineren met een mooie bladplant of bodembedekker zoals de asarum (mansoor)”

De volgende vijf soorten zijn gemakkelijk te onderhouden en kunnen succesvol worden ingezet op schaduwrijke plaatsen:
  1. Epimedium (Elfenbloem) Een onderhoudsvriendelijke schaduwplant met een mooi wintergroen blad en vaak prachtige herfst kleuren.
  2. Tricyrtis (Japanse bosplant) Prachtige herfst plant. Heeft een exotische uitstraling , met op orchidee lijkende bloemen, en is verkrijgbaar in een aantal variëteiten. Doet het goed in de diepe schaduw. De meest droge en resistente is Tricyrtis formosana ‘Dark Beauty’, die van augustus tot oktober bloeit met bordeaux-paars gevlekte bloemen.
  3. Helleborus (Kerstroos) Eén van de meest geschikte schaduwplanten. Deze plant wordt voornamelijk
    gewaardeerd om zijn bloemen in de winter. Hij bloeit maanden aan één stuk door en er bestaan
    eindeloos veel verschillende kleuren en vormen van.
  4. Sarcococcahookeriana var. digyna (Vleesbes) Absoluut een geweldige plant voor op een halfschaduwplaats. Met zijn wintergroene blad met paarse stelen en nauwelijks opvallende kleine, maar geweldig geurende bloemen is dit een echte wintertopper.
  5. Anemone ‘Honorine jobert’ (Herfstanemoon) Een uitbundige bloeier in het najaar. Prima te combineren met een mooie blad plant of bodembedekker zoals de asarum (mansoor). Heeft u een schaduwrijke muur, dan zijn de vele soorten clematissen een uitkomst. Clematissen zijn eveneens van nature bosplanten en kennen een bloeiperiode tussen het voorjaar en de nazomer.

Een boeketje uit eigen tuin

In deze periode van het jaar laat onze tuin zich weer in zijn volle glorie zien. Alle planten en bomen staan in blad en het merendeel van de planten bloeien. Juni is een echte topmaand voor de tuin; de ideale tijd om er lekker in te luieren, ontspannen wat tuinonderhoud te doen of om de tuin ‘naar binnen te halen’ door een mooi tuinboeket te maken.

Een boeket uit eigen tuin is te maken van veel vaste planten. De wat meer opgaan de soorten met langere stengels zijn het meest ideaal. Van elke plant kun je een paar takjes af halen en daar van een boeketje samenstellen. Vind je het leuk om je tuin echt om te toveren tot pluktuin, dan kan dat met een paar eenvoudige ingrepen. Kies bijvoorbeeld voor wat grotere groepen van een bepaald soort. Dan kun je gemakkelijker wat meer bloeiende takken weg halen, dan wanneer je er maar een paar per soort hebt. Zo blijft de border in takt. Heb je meer ruimte en wil je met regelmaat een boeket uit eigen tuin halen, overweeg dan om een hoek in te richten als pluktuin. Dat wordt dan een soort moestuin, maar dan met alleen bloeiende planten.

Geschikte soorten

De ideale pluktuin heeft elk seizoen wat te bieden. Door soorten te kiezen die elk in een ander jaargetijde groeien, kun je dus het hele jaar oogsten. Denk bij voorbeeld aan de Helleborus aan het einde van de winter, of de bloemen van bollen in het vroege voorjaar. Daarnaast bloeien veel vaste planten tussen voor- en najaar gedurende een langere periode. Naast vaste planten kunt u ook heesters gebruiken. Takken van de Forsythia (Chinees klokje) of de Amelanchier (Krentenboompje) zijn uitstekend geschikt om in een vaas te zetten, evenals de sering wat verderop in de lente. Een sering verspreidt bovendien een heerlijke geur. Verrassende effecten door te combineren. Een combinatie van heestertakken en bloemen van vaste planten leidt dikwijls tot verrassende effecten.
Zorg dat je naast bloeiende planten ook vaste planten hebt met een mooi blad of siergrassen. Dat zijn waardevolle toevoegingen in je boeket. Een mooie bladplant is de Alchemilla mollis of verschillende Euphorbia soorten. Miscanthus is een geschikte grassoort. Natuurlijk mogen rozen ook niet ontbreken, vooral niet in een mooi zomers boeket.

De 10 mooiste boeketbloemen
  1. Delphinium (ridderspoort, in vele kleuren
  2. Veronica soorten
  3. Lythrum soorten
  4. Persicaria
  5. Phloxen
  6. Astrantia soorten
  7. Gaura soorten
  8. Alchemilla mollis (vrouwenmantel)
  9. Lupine soorten
  10. Salvia soorten